Xà gồ dùng để làm gì? Các loại xà gồ và lợi ích khi sử dụng

Trong các công trình xây dựng, đặc biệt là khi thi công mái nhà, một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến độ bền vững của công trình chính là xà gồ. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ xà gồ dùng để làm gì? Xà gồ thực chất là bộ phận quan trọng của mái nhà, giúp phân bổ và chịu lực từ các vật liệu lợp mái. Cấu trúc này giúp mái nhà không chỉ vững chãi mà còn ổn định theo thời gian, bảo vệ ngôi nhà khỏi các tác động của môi trường.

Xà gồ được làm từ vật liệu nào?

Xà gồ là một phần không thể thiếu trong các công trình xây dựng mái nhà, và tùy thuộc vào loại công trình cũng như yêu cầu thiết kế mà người ta sẽ chọn vật liệu làm xà gồ sao cho phù hợp. Thông thường, xà gồ được làm từ hai loại vật liệu chính là gỗ và thép. Dưới đây là sự phân biệt giữa các loại xà gồ phổ biến:

Xà gồ gỗ

Xà gồ gỗ là loại xà gồ truyền thống, được sử dụng chủ yếu trong các công trình xây dựng nhà cổ, nhà ở truyền thống. Được làm từ gỗ tự nhiên hoặc tre, xà gồ gỗ thường mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ cao, tạo cảm giác gần gũi và ấm cúng cho ngôi nhà. Tuy nhiên, xà gồ gỗ có một số hạn chế nhất định.

Ưu điểm của xà gồ gỗ:

• Thẩm mỹ cao: Xà gồ gỗ mang lại vẻ đẹp tự nhiên, dễ dàng kết hợp với các kiến trúc cổ điển hoặc nhà ở truyền thống.
• Tính thoáng khí: Sử dụng xà gồ gỗ kết hợp với các vật liệu nhẹ như tấm xi măng sợi có thể giúp phòng bên dưới trở nên thông thoáng, thích hợp cho nhiều mục đích sử dụng như lưu trữ ngũ cốc hoặc các vật liệu hữu cơ.

Nhược điểm của xà gồ gỗ:

• Dễ bị mối mọt: Gỗ có thể bị mối mọt tấn công, làm giảm độ bền theo thời gian.
• Độ bền không cao: Xà gồ gỗ có thể bị ảnh hưởng bởi độ ẩm, gây ra tình trạng chảy xệ hoặc cong vênh.
• Tốn công bảo trì: Cần phải bảo trì và xử lý định kỳ để kéo dài tuổi thọ sử dụng.

Xà gồ thép

Xà gồ thép là lựa chọn phổ biến trong các công trình xây dựng hiện đại, đặc biệt là trong các công trình nhà xưởng, nhà kho, hoặc các công trình có yêu cầu chịu lực cao. Được làm từ các loại thép như thép cán nóng, thép mạ kẽm, xà gồ thép không chỉ có độ bền cao mà còn dễ thi công, vận chuyển và lắp đặt.

Ưu điểm của xà gồ thép:

• Không bắt lửa: Thép không dễ cháy, giúp đảm bảo an toàn cho công trình.
• Không mối mọt, không cong vênh: So với xà gồ gỗ, xà gồ thép không bị mối mọt và cũng không bị tác động bởi độ ẩm, giúp duy trì độ bền vững lâu dài.
• Siêu nhẹ: Thép nhẹ hơn gỗ, giảm áp lực cho kết cấu mái và giúp vận chuyển, lắp đặt dễ dàng hơn.
• Bền vững: Xà gồ thép có độ chắc chắn và khả năng chịu lực tốt, rất thích hợp cho các công trình lớn hoặc chịu tải trọng nặng.
• Tiết kiệm chi phí: Với các tính năng vượt trội, xà gồ thép giúp giảm thiểu chi phí bảo trì và gia tăng hiệu quả kinh tế cho công trình.

Nhược điểm của xà gồ thép:

• Chi phí ban đầu cao hơn xà gồ gỗ: Mặc dù xà gồ thép có chi phí bảo trì thấp, nhưng chi phí ban đầu có thể cao hơn so với xà gồ gỗ, đặc biệt là với những công trình cần sử dụng nhiều thép mạ kẽm.

>>> Xem thêm: Thép GL là gì? Tìm hiểu từ A-Z về thép mạ nhôm kẽm

Xà gồ dùng để làm gì?

Xà gồ có vai trò quan trọng trong cấu trúc mái nhà, từ việc chịu lực cho đến việc tạo hình dạng mái, xà gồ giúp tăng cường độ bền và tính thẩm mỹ cho ngôi nhà. Vậy xà gồ dùng để làm gì? Dưới đây là các công dụng chính của xà gồ trong xây dựng mái nhà:

Chịu lực cho mái nhà

Mái nhà là một phần quan trọng trong công trình xây dựng, và xà gồ giúp phân bổ trọng lượng của các vật liệu lợp mái (như tôn, ngói, hoặc mái ngói đất sét) lên toàn bộ cấu trúc. Xà gồ giúp giảm thiểu tình trạng sụp đổ hoặc vỡ mái khi có các tác động ngoại lực như gió, mưa lớn.

Tạo hình dạng mái

Xà gồ là bộ phận giúp tạo nên hình dạng cho mái nhà. Từ các loại xà gồ như xà gồ C, xà gồ Z đến xà gồ U, mỗi loại sẽ giúp tạo ra các dạng mái khác nhau, từ mái dốc, mái bằng cho đến mái vòm. Xà gồ giúp đảm bảo mái nhà có độ dốc phù hợp để thoát nước mưa, giảm thiểu tình trạng ứ đọng nước.

Hỗ trợ các vật liệu lợp mái

Xà gồ tạo nền tảng vững chắc để gắn kết các vật liệu lợp mái. Các loại xà gồ thép hoặc gỗ sẽ giúp cố định các tấm lợp, bảo vệ ngôi nhà khỏi các yếu tố môi trường như mưa, gió, và ánh nắng. Bên cạnh đó, xà gồ còn hỗ trợ các vật liệu cách nhiệt và chống thấm, giúp ngôi nhà duy trì nhiệt độ ổn định.

Các loại xà gồ phổ biến

Xà gồ có nhiều loại và hình dáng khác nhau, được sử dụng tùy vào yêu cầu thiết kế của công trình. Trong đó, xà gồ thép chữ C và chữ Z là hai loại phổ biến nhất.

Xà gồ chữ C

Xà gồ chữ C thường được lựa chọn cho các công trình có bước cột nhỏ, dưới 7m, như nhà xưởng, kho bãi, bệnh viện, hoặc các công trình có độ bền không quá cao. Loại xà gồ này có đặc điểm đơn giản, dễ thi công và giá thành phải chăng.

Xà gồ chữ Z

Xà gồ chữ Z thường được sử dụng cho các công trình có bước cột lớn, từ 7m trở lên, như nhà thi đấu, kho lạnh, hoặc các công trình công nghiệp. Xà gồ chữ Z có khả năng chịu lực tốt hơn, đặc biệt là khi cần tạo ra các liên kết vững chắc giữa các phần của mái.

Yếu tố ảnh hưởng đến việc thiết kế xà gồ

Một trong những yếu tố quan trọng khi thiết kế xà gồ là khoảng cách giữa các xà gồ. Khoảng cách này sẽ ảnh hưởng đến độ ổn định của mái nhà. Các yếu tố ảnh hưởng đến khoảng cách xà gồ bao gồm:

Độ dày của vật liệu lợp mái

Vật liệu lợp mái có ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng cách xà gồ. Nếu mái sử dụng các vật liệu nặng như ngói, độ dày của xà gồ cần lớn hơn để chịu được trọng lượng. Nếu sử dụng tôn mỏng hoặc tấm composite nhẹ, khoảng cách giữa các xà gồ có thể được nới rộng.

Độ dốc của mái

Độ dốc mái quyết định việc thoát nước mưa và tính thẩm mỹ của mái. Độ dốc càng lớn, khoảng cách xà gồ có thể được điều chỉnh sao cho phù hợp. Độ dốc của mái còn phụ thuộc vào các yếu tố như chiều dài mái, loại tôn sử dụng, và lưu lượng mưa tại khu vực thi công.

Kết luận

Xà gồ là một phần quan trọng không thể thiếu trong bất kỳ công trình xây dựng mái nhà nào. Vậy xà gồ dùng để làm gì? Chúng không chỉ có vai trò chịu lực mà còn giúp tạo hình dáng cho mái nhà, hỗ trợ các vật liệu lợp mái và đảm bảo sự bền vững cho công trình theo thời gian. Việc lựa chọn đúng loại xà gồ, vật liệu và thiết kế phù hợp sẽ giúp ngôi nhà của bạn vững chắc, an toàn và bền lâu, đồng thời mang lại tính thẩm mỹ cao.